जिर्णाेद्वार हुँदै प्रेमकाे प्रतिक रानीघाट दरबार
पहिरो रोक्न सिद्धबाबामा ‘रकनेट’ प्रविधी परीक्षण गरिदैँ
उत्कृष्ट कार्य : उत्कृष्ट पत्रकारिता पुरस्कार
  • जिर्णाेद्वार हुँदै प्रेमकाे प्रतिक रानीघाट दरबार

    जिर्णाेद्वार हुँदै प्रेमकाे प्रतिक रानीघाट दरबार

  • पहिरो रोक्न सिद्धबाबामा ‘रकनेट’ प्रविधी परीक्षण गरिदैँ

    पहिरो रोक्न सिद्धबाबामा ‘रकनेट’ प्रविधी परीक्षण गरिदैँ

  • उत्कृष्ट कार्य : उत्कृष्ट पत्रकारिता पुरस्कार

    उत्कृष्ट कार्य : उत्कृष्ट पत्रकारिता पुरस्कार

स्थानीय गतिविधी

तीन-महिनामा-सोह्र-हजारले-स्वास्थ्य-विमा-गरेपाल्पा, वैशाख १– स्वास्थ्य विमा कार्यक्रममा सहभागी हुने संख्या पाल्पामा आशा गरेभन्दा राम्रो देखिएको छ । सरकारले २ हजार ५ सय रुपैँयाको स्वास्थ्य विमा कार्यक्रमबाट ५० हजार रुपैँयाको उपचार खर्च दिने अभियान गाउँगाउँसम्म लगेपछि विमा गराउनेको संख्या बढेको छ । पाल्पामा ३ महिनाको अवधिमा १६ हजार व्यक्तिले...
वडाअध्यक्ष-छनौटका-लागि-दलहरु-सक्रियपाल्पा, चैत्र ३१– स्थानीय तहको निर्वाचनमा उमेदवार बन्न राजनीतिक दलका नेताहरू तल्ला कमिटीका बैठक र भेलाहरुमा पुगेका छन् । राजनीतिक दलहरूले उमेदवार छनौटको सिफारिश गर्न तल्ला कमिटीहरुलाई जिम्मेवारी दिएकाले नेताहरु गाउँ र टोलका बैठकसम्म पुगेका हुन् । दलहरुले उमेदवारको मापदण्ड बनाए तापनि राजनीतिक योगदान...
पाल्पामा-चुनावी-लहर-बढ्याेपाल्पा, चैत्र ३० – आगामी वैशाख ३१ गते हुने स्थानीय तह निर्वाचनका लागि पाल्पामा चुनावी सरगर्मी बढ्दै गएको छ । नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेकपा माओवादी केन्द्रका नेता कार्यकर्ता, सामाजिक व्यक्तित्व, संचारकर्मीलगायतले निर्वाचनको वातावरण बढाउन सघाएका छन् । राजनीतिक दलका कार्यकर्ता गाउँ शहरदेखि...
सैनिक-दिवसका-अवसरमा-पाल्पामा-विविध-कार्यक्रमपाल्पा, १३ फागुन – सेना दिवसका अवसरमा चण्डीप्रसाद गण पाल्पाले विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरेको छ ।   गणले तानसेन टुँडिखेलमा रक्तदान कार्यक्रम गरेको छ । दमकडा माविमा अध्ययन गर्ने दृष्टिविहीनलाई खेलकुद सामग्री हस्तान्तरण गरेको छ । दृष्टिविहीन विद्यार्थीहरुलार्य एक छाक भोजन गराएको छ । तानसेन...
स्वदेशमै-अवसर-छ,-विदेश-जानु-बेकार-छ-गभर्नर-नेपालपाल्पा महोत्सव सुरु पाल्पा, फागुन १२– नेपाल राष्ट्र बैंकका गर्भनर डा. चिरञ्जीवी नेपालले कामका लागि विदेश जानुपर्ने अवस्था नरहेको बताउनुभएको छ । पाल्पा महोत्सव २०७३ को तानसेनमा उद्घाटन गर्दै उहाँले देशमै प्रशस्त रोजगारीका अवसरहरु सिर्जना गर्न सकिने भएकाले विदेश जाने मानसिकता त्याग्न आग्रह गर्नुभयो ।...

पाल्पाका सुन्दर तालहरु

नेपालमा अनगिन्ति तालहरु रहेका छन् । तालहरु भनेका जलस्रोतका मुहान हुन र विभिन्न खालका जीवजन्तुको बासस्थल पनि हुन् । नानाथरीका चराचुरुङ्गी, बकुल्ला, पानीहाँस, कराङ्गकुरुङ्ग चराहरुको बासस्थल पनि तालहरु नै हुनेगरी मानव जीवनका लागि बरदानका रुपमा रहेका छन् । हाम्रा पुर्खाहरुले ताल पोखरीको महत्व बुझेका थिए । त्यसैले डाँडा, काँडा, फाँट, टार, मैदानमा समेत ठूला ठूला पोखरीहरु निर्माण गरेर रातोमाटो वा कालोमाटोले लिपेर वर्षातको पानीलाई संरक्षण गर्ने प्रविधिलाई अगाडी बढाएका थिए । त्यही पानी खाएर जीवजन्तु प्राणीहरु बाँच्दथे । त्यही पोखरीको पानी सोसीएर, चुहिएर बरपर जाँदा पानीका मुलहरु सदावहार रहन्थे । यसले गर्दा बोट विरुवाहरु पानीको रसान पाएर हरिलो भरिलो हुन्थे । पाल्पाका डाँडाकाँडामा धेरै पोखरीहरु छन् तर ती पोखरीहरुको महत्वलाई आजकाल हामी खुव बुझ्ने भयौं भन्नेहरुले संरक्षण गर्नतिर कम लागेकै कारण पोखरीहरु सुक्दै गएको देखिन्छ । जसको परिणाम स्वरुप खानेपानीका मूलहरु पनि सुक्दै जान थालेका छन् । पोखरीहरु निर्माण गर्नु बर्षात्को पानी संकलन गर्नु भनेको वातावरण संरक्षण गर्नु पनि हो । पाल्पा जिल्लामा केही यस्ता तालहरु छन् जसको संरक्षण मात्र गर्न सके पाल्पाको पर्यटनमा कोशे ढुङ्गा हुनेछ ।


सत्यवती ताल : यो ताल महाभारत पर्वत श्रृंखला अन्र्तगत कोलडाँडा गाविसमा पर्छ । यो तालको अनुमानित क्षेत्रफल ५ हेक्टर छ । प्राकृतिक रुपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण छ । जैविक विविधताले भरिपूर्ण छ । यो तालमा पानी हाँसहरु टाढा, टाढाबाट मधेशतिरबाट आएर बस्ने गर्दछन् । यहाँको प्राकृतिक वन जंगल सदावहार छ । यो जंगलमा जंगली केराहरु, थाकलहरु, बनतरुलहरु लगायत जात जातका बोट विरुवाहरु हेर्न पाइन्छ । यो तालसम्म पुग्न शिद्धार्थ लोकमार्गको २४ माइल भन्ने ठाउँबाट डेढ घण्टा जति उकालो हिँडेपछि पुग्न सकिन्छ भने झुम्सा कुसुमघाटबाट २ घण्टामा पुग्न सकिन्छ । जाँदा उकालो भए पनि पसिना थुप्रै बगे पनि अग्लो भागमा रहेको तालमा पुग्दा शिखरको सुशीत्तल वातावरणले यात्रुलाई आनन्दित बनाउँछ । प्राकृतिले आफै डाँडाको टुप्पोमा ५ हेक्टर जतिको जग्गामा पाला जस्तो ताल बनाएर बर्षातको पानी जम्मा गरेर यसखालको सुन्दर ताल निमार्ण गरेको छ । बर्षातको पानी जम्मा हँुदा यस्तो ताल निमार्ण हुन सक्छ भने घरघरमा टंकी बनाएर बर्षातको पानी जम्मा गर भनेर यो तालले सिकाएको अनभूत हुन्छ । कात्र्तिके पूर्णिमामा यहाँ ठूलो मेला लाग्छ । दिउँसोमा बोका, हाँस, कुखुरा जस्ता पशुपन्छि र लिंगा ध्वजा पतका लिएर सत्यवती तालमा जाने र पूजा अर्चना गर्ने चलन छ । स्थानीय लोकगीत गाएर मनोरञ्जन मनोरञ्जन पनि त्यतिकै गरिन्छ । सत्यवती माईको कान बहिरो छ भन्ने विश्वास भएकोले भक्तजनहरुले तालका मरे वरिपरि चिच्चाएर बर माग्ने चलन छ । ए सत्यवती माई ! आगामी बर्ष मेरो एउटा घोर्ले छोरो जन्मियोस तिमीलाई झक्कले बोको चढाम्ला, ए सत्यवती माई मेरो सौतालाई ठहरै मारीदेऊ, ए सत्यवती माई ! यस सत्यवती मेरो माइलो छोराले धनसारको मैनखाबामा बसेर महि पारेको देख्न पाम मैले बोेको चढाम्ला जस्ता वर माग्ने चलन छ । २ वटा बर माग्न हुँदैन भन्ने भएकोले माइलो छोराले घनसारको मैन खाबामा बसेर महि बारेको देख्न पाउँ भन्ने बरले कम्तीमा तिनतले घर धानको धनसार तिनवटा छोरा समेतको वर मागेको देखिन्छ । ग्रामीण लोक संस्कृति अध्ययन गर्नेका लागि यो क्षेत्र अति महत्वपूर्ण छ । यस तालबाट २ घण्टा उकालो हिँडेपछि कौडेलेकको काखमा रहेको पेन्गुइन गार्डेन हेर्ने हो भने दार्जिलिङ्गको मानव निर्मित रकगार्डेनलाई विर्साउने छ । यहाँ नेपालको राष्ट्रिय चरा डाँफेको बसोबास स्थल पनि हो । यो कौडेलेकमा अण्डा पार्ने र बच्चा कोरल्ने गर्दछ । यसलाई डाँफे संरक्षण क्षेत्रको रुपमा विकास गर्नु जरुरी छ । यस तालको वरिपरि ठूला ठूला रुखहरु र झारपातहरु र चढाएका लिंगा र ध्वजा पतकाहरु दक्षिणा पैसाहरु तालमै जाने र हालसालै छेउमा निमार्ण गरिएको मन्दिरका कारण ताल पुरिदै गएको छ । तालको संरक्षणमा राज्य र समुदायको ध्यान जान जरुरी छ ।

सुकेताल : महाभारत पर्वत श्रृङ्गखला अन्र्तगत दोभान गाविस वडा नं ९ स्थित यो ताल सुकेतालको नामले चिनिन्छ । यो पाल्पाको दोस्रो ठूलो ताल हो । मानव अतिक्रमण भएपछि यसको नाम सुकेताल रहन गएको हुनुपर्छ । सुकेतालको शिरमा पाटन छ भने पाउमा पासकुण्ड रहेको छ । करिव ३ हेक्टर क्षेत्रफलमा अबस्थित यो तालमा हाल ३ किलोवाट विद्युत उत्पादन गरिएकोले साँच्चैको तालमा परिणत भएको छ । यस आसपासका जंगलमा लुइँचे, मृगहरु, कालिजहरु, भालुहरु, चितुवाहरु र स्यालहरु लगायतका विभिन्न जातका जीवजन्तुहरु हेर्न पाइन्छ । सिद्धार्थ लोकमार्गको दोभानबाट अढाई तीन घण्टाको पैदल यात्रामा पुग्न सकिने यो तालसम्म जानका लागि दोभान कचल मोटरबाटो बनेपछि पास्कुण्डसम्म गाडीमा जान सकिने भएकोछ । पास्कुण्डबाट डेढ घण्टाको उकालो हिँडेपछि यस तालमा पुगिन्छ । मगर जनजातिको बसोवास गर्ने सुकेताल गाउँ हो । पास्कुण्ड फाँट र उता बडहरेतिर बाह्मण जातिको समेत बसोवास हुन थालेपछि विभिन्न सांस्कृतिक विशेषताले युक्त हुन गएको छ । त्यहाँ गएर तराईलाई हेर्दे पहाडको आनन्द लिन सकिनेछ । यो क्षेत्र पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास हुँदै गएको छ । सुकेतालको नजिकै सिद्धार्थ राजमार्गको पारिपट्टि दोभान ७ विजुली बाँधदेखि माथिको खोल्सामा २०३८ साल ताका अनुसन्धान गर्दा १करोड १० लाख वर्ष पहिला आदि मानव रामपिथेकसको बंगारो फेला परेको थियो । यो पनि दर्शनीय छ ।

प्रभास ताल : तानसेन नगरपालिका अन्र्तगत वडा नं. ११ प्रभासमा रहेको यो ताललाई कमलपोखरी पनि भनिन्छ । कमलको फूलै फूलले ढाकिएको भएर यो ताललाई कमल पोखरी भनिएको हो । सिद्धार्थ लोकमार्गसंग जोडिएको यो ताल क्षेत्र सत्यवती तालभन्दा ठूलो आकारको देखिन्छ तर यसको क्षेत्रफल करिब ३५ रोपनी जग्गा जिविसको स्वामित्वमा रहेको छ । यो प्राकृतीक ताल अतिक्रममित अबस्था रहेको छ । संरक्षणको प्रतीक्षामा छ । यो तालमा तपाई हामीले निधारमा लगाउने अक्षताको आमाधान अर्थात् प्राकृतिक धानका बोटहरु प्रशस्त मात्रामा छन् । यी टुडे धानहरु तालमा आफै उम्रने आफै फल्ने गर्दछन् । विशषज्ञहरुले बताएअनुसार यी प्रजातीका धानहरु मध्ये एउटाको नाम रफिपोगन हो । यो तालमा प्रशस्त मात्रामा जातजातका हासहरु बकुल्लाहरु, माछाहरु र अन्य चराचुरुगींहरु देख्न पाइन्छ । धार्मिक दृष्टिकोणले पनि यो तालकाको ठूलो महत्व छ । ताललाई पवित्र प्रभास क्षेत्रको रुपमा लिइन्छ । यस तालमा मणिमुकुन्द सेनले विभिन्न तीर्थ स्थलको जल ल्याएर मिसाएको हुँदा तालमा नुहाएँपछि चारधाम गए सरह हुन्छ भन्ने चलन छ । यस तालमा एकादशी पूर्णिमा औंसी जस्ता पर्वमा नुहाएर पाप पखाल्ने र ताल नजिकै रहेको सूर्यकुण्डमा जल चढाएरु सूर्यदेवसंग मनोकांक्षा पूरा गर्न बर माग्ने गरिन्छ । बाला चतुर्दशीमा यहाँको पवित्र सूर्यकुण्डमा नुहाएर सद्वीज छर्ने चलन छ । पाल्पाका सेन शासकहरु मध्ये मणिमुकुन्द सेनले स्थापना गरेको पुरानो शिवालय यही तालको पश्चिम पट्टी छ । यो पाल्पाको सबैभन्दा पुरानो शिवालय हो । तालदेखि दक्षिणतिर सुन्दर प्रभासडाँडा छ । यो डाँडामा बंशगोपालको मन्दिर छ । प्रभास शिवालय र वंशगोपाल गुम्वज शलीमा बनाएकोले पनि सेन कालीन सामाजिक कला संस्कृतिको झलक यहाँ हेर्न पाइन्छ । यस तालको पूर्वपट्टि दरबार थुम्का भन्ने ठाउँ दरबारको भग्नावशेष छ । जाडो समयमा सेन राजाहरुको राजधानी श्रीनगरबाट यही थुम्कामा सारिन्थ्यो भन्ने जन कथन छ । प्रत्येक बर्ष शिवरात्रि र तीज पर्वको बेलामा यहाँ भव्य मेला लाग्ने गर्दछ । यो तालमा ढुगा चलाउने र माछा पालन समेत गरिएको छ । यसले थप पर्यटकिय सौन्दर्य बढाएको छ । तालसंगै जोडिएको बंशगोपाल डाँडा र बगैँचा वनभोज तथा पर्यटकीय आकर्षणको रुपमा रहेको छ । धार्मिक, ऐतिहासिक, प्राकृतिक, सांस्कृतिक जैविक विविधताले सम्पन्न यस तालको संरक्षण, सम्वद्र्धन र आकर्षण वृद्धिमा राज्य र समुदायले ध्यान दिन जरुरी छ साथै ताल आकारमा देखिने सम्पूर्ण सिम्सार क्षेत्रलाई तालमा विस्तार गरिनुपर्ने देखिन्छ । 

सीताकुण्ड ताल : यो ताल पूर्वी पाल्पा दर्छा गाविसको गैलुक भन्ने सुन्दर र आकर्षक डाडाँमा रहेको छ । यो ताल पनि प्राकृतीक ताल हो । यहाँ जातजातका विभिन्न बोटविरुवा तालको वरिपरि रहेका छन् । जैविक विविधताले यो ताल धनी छ ।
तालपोखरी ताल : पूर्वी पाल्पाको रामपुर वडा नं. ६ मा रहेको पोखरीको नाम तालपोखरी ताल हो । ताल आकारको जग्गा भए पनि अतिक्रमित हुँदा यो पोखरी लोप हुने अवस्थामा थियो । स्थानीय जनसमुदायले पोखरी तालको महत्वलाई हृदयंगम् गरी तालपोखरीलाई विस्तारित र व्यवथस्थित गराइएको छ । धार्मिक प्रतिष्ठान समेत गरी महत्वपूर्ण पवित्र तालको रुपमा विकास र विस्तार गर्ने योजना रहेको देखिन्छ । तालको नजिकै प्रसिद्ध धाम केलादीघाट, रामघाट र तातोपानी घाट समेत रहेका छन् ।


यी ताल बाहेक अर्गलीको कमलपोखरी, तानसेन अमरनारायण परिसरको अमरपोखरी, लगायत यस्तै गाउँ बस्ती बस्तीमा छरिएर रहेका विभिन्न साना ठूला तालपोखरीहरुले पाल्पाको आकर्षण र महत्व बढाएका छन् । आकर्षण महत्व बढाउने तालपोखरीहरु संरक्षणको प्रतिक्षामा छन् । यी सबै तालहरुको संरक्षण र सम्वद्र्धन गर्न सके पाल्पाको पर्यटनमा सहयोगी हुनेछ ।

मदनपोखरा हालचाल

दाहाल-दोस्रोपटक-प्रधानमन्त्री-निर्वाचितश्रावण १९, २०७३- माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल मुलुकको ३९ औं प्रधानमन्त्री निर्वाचित हुनु भएकाे छ । प्रधानमन्त्रीका लागि अाज संसदमा भएको...
समावेशी-तस्वीर२८ असार, काठमाडाैँ -  सम्भवतः संसारमा कुनै पनि मुलुकको तस्वीर यति इन्द्रेणी हुँदैन होला । नेपालको यस्ताे समावेशी अनुहार विश्वमा देखाउन लायक भएको छ...
सरकारको-नीति-तथा-कार्यक्रम-प्रस्तुत२६ बैशाख, २०७३ - राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संसदमा सरकारको नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्नुभएकाे छ ।   संसदको अाज बसेकाे बैठकमा...

अन्तर्राष्ट्रिय

काठमाडौं-घोषणापत्र-जारी-गर्दै-सार्क-शिखर-सम्मेलन-सम्पन्नकाठमाडौं । दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) को दुई दिन १८ औं शिखर सम्मेलन ३६ बुँदे घोषणापत्र जारी गर्दै समापन भएको छ ।   काठमाडौं...
मोदी-र-सरिफलाई-मलालाको-निम्तोलण्डन, आश्विन २६ - सबैभन्दा कम उमेरमा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गर्ने पाकिस्तानकी मलाला युसुफजाईले बालअधिकारका लागि भारतका कैलाश सत्यार्थीसँग यस...
भारतमा-भाजपाको-बहुमत,मोदी-प्रधानमन्त्री-बन्दैनयाँदिल्ली, जेष्ठ ३ - भारतमा १६ औं लोकसभा निर्वाचनमा प्रस्ट बहुमतका साथ विजयी भारतीय जनता पार्टी भाजपाले सरकारको नेतृत्व लिने भएको छ । पाँच दिनअघि सम्पन्न...

स्वास्थ्य

प्रभास-ताल-दुर्गन्धित,-स्थानीय-निकाय-बेखबरपुष ३, पाल्पा – लुम्बिनी मेडिकल कलेज प्रभास पाल्पाले अस्पतालबाट निस्कने फोहरलाई व्यवस्थापन गर्न नसक्दा प्रभास ताल र वरिपरिको वातावरण प्रदुशित बन्दै गएको छ...
एचआइभी\एड्सले संक्रमित र संक्रमितका परिवारलाई मात्र होइन, सिंगो समाजलाई प्रभावित पारेको कुरालाई नकार्न सकिदैन । प्रायले भन्छन्, एड्स शब्द र एचआइभी सर्ने...
इलामको बरबोटेमा झाडापखालाका कारण एक जनाको ज्यान गएको छ । ५ जना विरामी परेका छन् । बरबोटेमा दुइदिनदेखि झाडापाखाको प्रकोप देखिएको स्थानीय डिकबहादुर नोगुले...

साहित्य

तरङ्गको-सातौँ-सिर्जनशील-साहित्य-शिविर-अर्गलीमा-सम्पन्नपाल्पा, २० वैशाख – तरङ्ग साहित्यिक संगम मदनपोखराले आयोजना गरेको २ दिने सिर्जनशील साहित्य शिविर सम्पन्न भएको छ । रुरुक्षेत्र रिडी र अर्गलीमा आयोजित...
साहित्यकार-ज्ञवालीद्वारा-समय-स्पर्शको-विमोचनपाल्पा, माघ २५– कवि टंक पन्थद्वारा लिखित ‘समय स्पर्श’ कविता संग्रहको प्रगतिशील साहित्यकार तथा राजनीतिज्ञ प्रदीप ज्ञवालीले विमोचन गर्नुभएको छ । धवल...

समाज

ज्यानमारा-तानसेन-बुटवल-सडकपाल्पा । सिद्धार्थ राजमार्ग तानसेन बुटवल र बर्तुङ राम्दी खण्ड तथा तानसेन तम्घास सडक पाल्पा जिल्लामा कालोपत्रे भएका सडक हुन् । यी सडकमा भएका दुर्घटनाबाट दश...
भगवती-टोलको-होराइजन-होम-स्टे-नेपालमै-स्तरीयमाघ २६, पाल्पा– तानसेन नगरपालिका वडा नं. ८ भगवती टोलमा संचालित होराईजन होम स्टे नेपालमै स्तरीय होम स्टे को मान्यता पाउन सफल भएको छ । अमेरीकामा केन्द्रीय...
गाउँगाउँमा-चर्के-पिङ-हरायो,-मौलिकता-गुम्योकात्तिक ८, पाल्पा चिदीपानीका केशर बहादुर थापाले यसपालीको दशै र तिहारमा गाउँ वरपर चर्के पिङ देख्न पाएनन् । सानो छँदा काठको चर्के, वनकसी खरको लिंगे पिङ...

खेलकुद

पश्चिमाञ्चल-टि-ट्वान्टी-च्याम्पियन्स-ट्रोफि-को-तयारीमा-तिब्रताविजयकुमार बौडेल पाल्पा, १४ असोज-  मदनपाेखराकाे दमकडामा पश्चिमाञ्चल टि ट्वान्टी च्याम्पियन्स ट्रफी २०१६ को तयारी तिब्र पारिएकाे छ । ...
दमकडा-क्रिकेट-लिग-२०७३-को-कार्यतालिका-सार्वजनिकविजयकुमार बौडेल, ०१ भाद्र पाल्पा – दमकडा क्रिकेट लिग २०७३ को कार्यतालिका सार्वजनिक भएको छ । दमकडा क्रिकेट क्लबले बर्षेनी दशैंको बेला आयोजना गर्न लागेको यो...
दमकडा-क्रिकेट-लिगको-छैटौँ-संस्करण-सम्पन्नपाल्पा, कार्तिक १६– दमकडा क्रिकेट क्लव मदनपोखराले आयोजना गरेको छैटौँ दमकडा क्रिकेट लिगको उपाधी तानसेन क्रिकेट क्लवले चुमेको छ । प्रतियोगिताका विजेता...