गंगीसराका दुःखका दिन फर्के

सफलताको कथा

बिक्रम संवत्को २०३८ सालमा पाल्पा जिल्लाको जल्पा गाउँ विकास समिति झेड्दी भन्ने गाउँको मामाघरमा उहाँको जन्म भएको हो । मामाघरमा जन्म भई आफ्नै बाबा आमाको घर फोक्सिंगकोट १ झोकेदीमा हुर्केकी गंगीसरा सिंजाली अहिले नवप्रगतीशिल रिमिघा झोकेदी समूहकी अध्यक्ष बन्नुभएको छ । उहाँको जन्म सामान्य परिवारमा भएको थियो । बाबु पहिले भारततिर कामका लागि जाने गर्नुहुन्थ्यो भने उहाँको आमाले घरमै वसेर काम गर्नुहुन्थ्यो । उ जमानामा वावुले भारतबाट कमाएर ल्याएको थोरै पैसा निर्वाहको बाटो मात्रै हुन्थ्यो । त्यसकारण गंगीसराको बाबु भौंतारिरहेको भेटिन्थ्यो । बाबु आमाको माइलो सन्तान र पहिलो छोरीका रुपमा जन्मैकी गंगीसरालाई वावुले उमेर पुगेपछि नजिकैको विद्यालयमा भर्ना गरिदिनुभयो । तर त्यतीबेला सम्म आमाले अर्को वैनी पाई सकेकाले उनले कक्षा १ को पहिलो त्रैमासिक परिक्षा दिए पछि वैनी हेर्ने कामकालागि विद्यालय छाड्नु पर्यो । बहिनी ठूलि भएपछि गंगीसरा एकै चोटी कक्षा ३ मा भर्ना हुनुभएको र औपचारिक अध्ययनलाई कक्षा ५ सम्म पुर्याउने मात्र अवसर पाउनुभयो । कक्षा ५ सम्मको अध्ययन पुरा गरेपछि उहाँको पढ्ने अवसर खोसियो रहर हराउँदै गयो त्यो अवसरबाट बञ्चित बन्नु प¥यो । आमालाई घरको काममा सघाउनु फूर्सदको समयमा साथी संगीसँग खेल्नु, गाई बाख्राको माहारा जानु, अलि उमेर वढे पछि गाउँ घरमा हुने रमाईला मेला पर्वमा जानु आदीका कारण उहाँको पढाई अगाडी वढ्न सकेन ।


उमेर वढ्दै गएपछि २०५५ सालमा गाउँको नजिकैका एकजना युवा नन्दलाल सिंजालीसंग उहाँको विवाह भयो आफ्नै जातीय परम्परा अनुसार । विवाहको केही वर्षमै पहिलो सन्तान छोरा जन्मियो त्यसपछि छोरी र छोटो समयमै पुन अर्को छोरालाई जन्मिए । अहिले २ छोरा र १ छोरीका आमाका रुपमा माया बाँडिरहेकी गंगीसरालाई केही अपठ्याराहरु परे । विवाह भएपछि श्रीमान कमाउनका लागि विदेशिन पर्ने आइलाग्यो । यता छोरा छारी जन्मने र श्रीमान नभएपछि घर परिवार र छिमेहीले हेर्ने खराव दृष्टिकोणको शिकार गंगीसरा बन्न बाध्य हुनुभयो । छोरी जन्मेका बेला श्रीमान्लाई त्यती सन्चो भएन, मानसिक सन्तुलन गुमाएको जस्तो भयो । माया गर्न जान्नु भएन यस्तो भएपछि घरपरिवारलाई झन् आपत आइलाग्यो । १० वर्ष अगाडी परिवारसंग छुट्एिर वसेकी गंगीसराको जीवन संघर्षमय र उत्प्रेरक रहेको छ । श्रीमानको सामान्य कमाइलाई विकल्प दिदै गाउँका सानातिना कामबाट आम्दानी लिइ नै रहनुभयो जसले परिवार धान्न सहयोग पुर्यायो । स्काई समाजले हेफर ईन्टरनेशनल नेपालको सहयोगमा परियोजना गाउँमा ल्याएपछि समूहकी अध्यक्ष बनेर काम गरेकी गंगीसरालाई यो समूहमा वसेर काम गर्दाको फरक अनुभूति भएको छ । समूहमा २,३ वर्ष पहिला पनि थिएँ तर काम गर्न सकिन्छ भन्नेमा विश्वासै लाग्दैनथ्यो । यो समूहमा वसेर काम गरेपछि काम गरे सकिने रहेछ भन्ने उहाँलाई लागेको छ । अहिले आत्मबल बढेको छ भने आत्मविश्वास जागेको छ ।


पहिलेपहिले बैठक तालिमको वास्तै हुँदैनथ्यो आजभोली खोजी खोजी लिने चलन बढेको छ । गंगीसराका घरमा ३०० वटा संख्यामा कुखुरा छन्, १३ वटा वाख्रा र समुहको ठूलो बोका पनि उहाँले नै पाल्नुभएको छ । वंगुर पाठापाठी बिक्रिका लागि तयार छन् । तरकारी खेतीबाट वार्षिक १०÷१२ हजार रुपैँया कमाइ हुन्छ । त्यस्तै गाउँ विकास कार्यक्रममा सामुदायिक संस्थाहरुको अडिट गर्ने काम पनि उहाँले गर्दै आउनुभएको छ । जसबाट वर्षमा ५÷७ हजार आम्दानी हुन्छ । श्रीमान अहिले घरमै हुनुहुन्छ, विदेशमा हुँदा सामाजिक काममा नजा घरको काम विग्रिन्छ भन्नुहुन्थ्यो र अहिले आफूसमेत समूहलाई सल्लाह दिन पछिपछि आउनुहुन्छ । यस समूहमा बसेपछि स्थानीय रुपमा गठीत अन्य समूह समिति र संघ संस्थामासमेत महत्वपूर्ण भूमिकामा रहेर काम गर्न थाल्नुभएको छ । उहाँको काम देखेपछि समुदायका मानिसहरुले पनि विश्वास गरेर जिम्मेवारी दिन थालेका छन् । समूहको अलावा अहिले फोक्सिंगकोटका सामुदायिक वन, महिला सञ्जाल, अध्यक्ष मेनेजर भेलाको अध्यक्ष जस्ता पदमा उहाँले जिम्मेवारी लिनुभएको छ ।

विद्युत वितरक संस्था र खानेपानी उपभोक्ता समिति व्यवस्थापन र कार्यन्वयन समितिमा पनि उहाँको सक्रिय सहभागिता छ । ५ वर्ष अगाडी कुनै बैठकमा पनि नजाने गंगीसराको अहिलेको नेतृत्व देखेर सबैले अचम्म मान्ने गर्दछन् । परियोजना लिएर गाउँ जाँदा उहाँको बोली उरुकै सरह मधुरो थियो, कुरा गर्दा आधाभन्दा बढी मगर भाषा मिसाउने गर्नुहुन्थ्यो । अहिले समूहै उदाहरण बन्नुभएको छ । गंगीसराले गाँउटोल र गाविसकै महिलाहरुको र समग्र विकासको नेतृत्व सम्हाल्दै हुनुहुन्छ । गाउँका अगुवा भलाद्मीहरुका बीच ननिस्कने बोली अहिले मन्त्री, नेताका अगाडी निर्धक्क आफ्ना माग राख्न सक्ने बन्नुभएको छ । उहाँबाट सिक्न पर्र्ने कुरा नपढे तापनि आँट, तर्क र क्षमता हो । उहाँको परिवारमा आम्दानीको राम्र्रै श्रोत बनेको छ वोइलर कुखुरा । श्रीमान्ले फ्रेस हाउस र पसल चलाउने गंगीसराले बाख्रा, वंगुर र कुखुरापालन, तरकारी खेती र गेडागुडीको बिक्री गरी राम्रो आम्दानी गर्न सफल हुनुभएको छ । यसले परिवारमा सुख र खुुशी दिएको छ । यो परिवार सर्घषमय जीवनबाट सफलता मिल्छ भन्ने दृष्टान्त दिन मिल्ने बनेको छ । आखिर गरे के हुँदैन ?